Gözüm kaç derece miyop ?

Gözüm Kaç Derece Miyop? Güç, Görüş ve Siyasetin Görme Kusurları

Siyaset bilimi, çoğu zaman bir toplumun “nasıl gördüğünü” anlamaya çalışır. Görme, burada yalnızca fiziksel bir eylem değil; iktidarın, ideolojinin ve bireysel bilincin bir metaforudur. “Gözüm kaç derece miyop?” sorusu, aslında “gerçeği ne kadar bulanık görüyorum?” sorusuyla eşdeğerdir. Bir siyaset bilimci için bu soru, bireysel bir göz muayenesinden çok, toplumsal bir bakış testidir.

Toplumun Miyopluğu: Yakın Olanı Görüp Uzağı Kaçırmak

Miyop bir göz, uzağı net göremez; sadece yakındakine odaklanır. Modern siyaset de çoğu zaman bu miyoplukla maluldür. İktidar, kısa vadeli çıkarları netleştirirken, uzun vadeli toplumsal etkileri bulanıklaştırır. Politikacılar seçim döngülerine, liderler popülarite eğrilerine, vatandaşlar ise gündelik hayatta “yakın tehditlere” odaklanır.

Oysa demokrasi uzağı görebilme yeteneğidir; geleceği, olasılıkları ve farklı perspektifleri hesaba katmaktır.

Bir devletin miyopluğu, ancak kurumsal vizyon kaybıyla birleştiğinde tehlikeli hale gelir. Görme alanı daraldıkça, farklı sesler görünmez olur; siyasal körlük başlar.

Peki toplum olarak biz, iktidarın gölgesinde ne kadar uzağı görebiliyoruz? Yoksa hep “yakındaki parlak ışığa” mı odaklandık?

İktidarın Gözlüğü: Kim Görüyor, Kim Göremiyor?

İktidar, her zaman bir görme eylemiyle işler. Gözetler, sınır çizer, görünürlüğü düzenler. Michel Foucault’nun dediği gibi, “görmek bir iktidar biçimidir.”

Toplumun gözü iktidar tarafından biçimlendirilir; medya, eğitim kurumları, yasalar ve ideolojik araçlar bu gözlüğün camlarını belirler.

İdeoloji, toplumsal miyopluğu derinleştirir. Çünkü o, gerçeği değil, gerçeğin kurgulanmış bir görüntüsünü sunar.

Vatandaş, gördüğünü “hakikat” sanır ama aslında yalnızca sistemin izin verdiği kadarını görebilir.

Bir siyasal sistemin gücü, vatandaşlarının neyi göremediğinde gizlidir.

Kurumsal Körlük: Bürokrasi ve Görme Alanının Daralması

Kurumlar, tıpkı gözün korneası gibi, toplumsal ışığı bünyelerine çeker ama çoğu zaman kırar. Devlet aygıtı, kendi çıkarlarına göre düzenlenmiş bir optik sistemdir. Yasalar, düzenlemeler ve bürokratik hiyerarşiler, toplumsal manzarayı belirli bir biçimde odaklar.

Bu nedenle vatandaş, hakikati değil, “onaylanmış versiyonunu” görür.

Bir politikacının konuşmasındaki parlaklık, aslında çoğu zaman bürokratik bir gözlüğün yansımasıdır.

Peki, toplum olarak bu camları kim temizleyecek?

Gerçeği çıplak gözle görebilmek mümkün mü, yoksa hep bir ideolojik mercekle mi bakıyoruz?

Toplumsal Cinsiyetin Siyasi Görme Biçimleri

Siyasetin görme kusurlarında cinsiyet önemli bir faktördür.

Erkeklerin tarihsel olarak stratejik, iktidar odaklı bir “görme” biçimi vardır. Bu bakış, savaşların, rekabetin ve hiyerarşinin optiğiyle biçimlenmiştir. Erkek siyasetçi, genellikle yakın hedefe odaklanır — güç kazanmak, koltuğu korumak, rakibi saf dışı bırakmak.

Kadınların politik görüsü ise daha geniş açılı, demokratik bir derinliğe sahiptir. Kadınlar genellikle toplumsal etkileşim, dayanışma ve duygusal zekâ ekseninde görür.

Bu, politik miyopluğu kırma potansiyeli taşır. Çünkü empati, toplumun uzağını görmenin bir biçimidir.

Bir toplumun siyasal görüşü, kadınların politik bakışıyla genişler. Kadın temsili, yalnızca sayısal bir artış değil, toplumsal bir “görme düzeltmesidir.”

Belki de siyasette gözlük reçetesini değiştirme zamanı gelmiştir.

Vatandaşlık ve Görme Hakları

Vatandaşlık, yalnızca oy vermek değil, “görme hakkını” talep etmektir.

Bir birey, karar mekanizmalarına erişemiyorsa, aslında toplumsal bir körlük içinde yaşar.

Siyasal katılım, bireyin kendi göz merceğini yeniden ayarlamasıdır.

Eğer bir toplum, yönetenlerin değil, yönetilenlerin de görebildiği bir düzen kurabilirse, demokrasi berraklaşır.

Ama vatandaşların bakışı sürekli yönlendirilirse, kamusal görüş alanı bulanıklaşır.

Provokatif Bir Soru

“Gözüm kaç derece miyop?” diye sormak, aslında siyasal bilinç muayenesidir.

– İktidarı eleştirirken, kendi önyargılarımızı ne kadar görüyoruz?

– Medya manşetlerinin ardındaki gerçeği seçebiliyor muyuz?

– Yoksa hep yakındaki parıltılara kapılıp, toplumsal ufku mu kaybediyoruz?

Gerçek siyasal aydınlık, yalnızca görmekte değil, görme biçimini sorgulamakta yatar.

Sonuç: Toplumun Gözlük Numarası

Toplumlar da tıpkı bireyler gibi zamanla görme kusurları geliştirir. İdeolojik miyopluk, farkındalığı azaltır; kurumsal astigmatizm, adaleti yamultur; politik körlük ise halkı karanlığa mahkûm eder.

Ama her toplum, kendi gözlük reçetesini yeniden yazabilir.

Demokrasi, tam da bu düzeltme girişimidir: Gözün ve bilincin aynı anda netleştiği bir alan.

Peki sizce, bizim gözümüz kaç derece miyop? Yoksa artık yeni bir siyasal mercekten bakma zamanı mı geldi?