Kategori: Makaleler

Isının Birimi: Toplumun Güç İlişkilerine Nasıl Yansır? Siyaset bilimi üzerine düşündüğümde, çoğu zaman “güç” ve “iktidar” kavramları arasında bir denge kurma çabası görürüm. Hangi ideolojilerin ve toplumsal düzenlerin halk üzerinde baskı kurduğu ve bireylerin bu baskılara nasıl tepki verdiği üzerine kafa yorarım. Isı, belki de çoğumuz için günlük yaşamın farkında olmadan geçen bir yönüdür, ama bir siyaset bilimci olarak, ısının kendisi de toplumsal ilişkilerin bir yansımasıdır. Isı, güç, otorite, ideoloji ve hatta cinsiyetin merkezine oturmuş bir kavram olabilir. Isının birimi nedir, gerçekten sadece fiziksel bir ölçü birimi midir, yoksa bu kavramın arkasında toplumun işleyişine dair başka ipuçları mı gizlidir? Gelin,…

İskât Ne Demek TDK? Felsefi Bir Bakış Hukukun, toplumsal düzenin ve etik değerlerin kesişim noktasında bir terim olarak “iskât”, görünüşte basit bir kelime olmasına rağmen, derin felsefi sorgulamalara ve anlam arayışlarına kapı aralar. “İskât” kelimesi, Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre, bir borcun ya da yükümlülüğün ortadan kaldırılması, geçersiz sayılması anlamına gelir. Ancak, bu tanım, kelimenin hakiki anlamını tam olarak yansıtmaz. Çünkü bir kavramın anlamı, yalnızca kelime dağarcığının ötesine geçer; onu anlamlı kılan, bizim dünyayı, toplumu ve varlığı nasıl algıladığımızdır. Felsefi düşüncenin temel amacı, görünmeyen katmanları görmek, basit olguları sorgulamak ve derin anlamlar keşfetmektir. Bu bakış açısıyla, iskât etmenin anlamı yalnızca…

Girizgâh Herkesin üzerinde düşündüğü bir isim vardır: belki kendi, belki tanıdığı biri. Peki ya Selma? Bu güzel isim tek başına kulağa hoş geliyor—ama “Türk ismi mi?” diye sorduğumuzda aslında köklerin, kültürlerin, toplumsal hafızanın bir kesitiyle karşılaşıyoruz. Şimdi birlikte bu ismin nereden geldiğine, bugün nasıl kullanıldığına ve gelecekte nasıl algılanabileceğine samimi bir sohbet havasında bakalım. — 1. Kökenlerine bir bakış “Selma” isminin kaynakları çok katmanlı. Genel kabul gören görüşe göre Arapça kökenli bir kelime: “barış”, “huzur”, “selamet” gibi anlamlarla bağlantılı. ([bebekisimleri.com.tr][1]) Türkiye’de de “huzur içinde”, “erinç”, “güvenli” gibi anlamlarla tanımlanıyor. ([bebekisimleri.org][2]) Türkçe dilbilim açısından “Türk ismi” ifadesi, sadece Türkiye’de yaygın olduğu…

Hükümdar Anası Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Giriş: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikologun Merakı İnsanlar, toplumlarında ve kültürlerinde birbirleriyle sürekli bir etkileşim içindedirler. Her bir davranış, bir içsel düşüncenin, bir geçmiş deneyimin ya da sosyal normların bir sonucudur. Psikoloji, bu dinamikleri anlamaya çalışırken, yalnızca bireylerin iç dünyalarını değil, aynı zamanda onların toplumsal rollerini de inceler. Toplumsal roller, bireylerin nasıl davrandığını, düşüncelerini nasıl şekillendirdiğini ve kendilerini nasıl tanımladığını belirler. Bu yazıda, Türk kültüründe “Hükümdar Anası” terimi üzerinden bir psikolojik çözümleme yapacağız. Hükümdar anası, genellikle bir padişahın annesi olarak tanımlanır, ancak bu kavram, çok daha derin bir psikolojik yapıyı içinde…

Giriş Hepimizin hayatında bazı kelimeler vardır; kulağımıza çalındığında belki de ilk başta çok anlamlı gelmeyebilir ama zamanla bu kelimelerin ardında derin bir anlam ve tarih yatar. “Ladini” kelimesi de bunlardan biri. Birçoğumuzun duyduğu ama tam olarak ne anlama geldiğini bilmediği, üzerine fazla düşünmediği bir sözcük. Bu yazıda, “ladini” kelimesinin ne anlama geldiğini ve bu kelimenin global ve yerel kültürlerde nasıl algılandığını keşfedeceğiz. Hem dilsel, hem kültürel, hem de toplumsal açıdan farklı açılardan bakarak, bu kelimenin daha derin anlamlarını birlikte inceleyeceğiz. — Ladini Ne Demek? TDK Açıklaması Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre, “ladini”, ladin ağacına ait olan bir terimdir. Ladin, özellikle…

En Güzel Gül Nerede Yetişir? Öğrenme, Toplumsal ve Bireysel Gelişim Üzerine Bir Pedagojik Bakış Bir eğitimci olarak, her gün öğrencilerimin gözlerinde yeni bir keşif yapmak için sabırsızlanırım. Öğrenme, sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bir dönüşüm sürecidir. İnsanlar, her yeni bilgiyle, beceriyle ya da deneyimle bir adım daha kendilerini tanır ve geliştirilir. Tıpkı bir çiçeğin büyümesi gibi, öğrenme de bir sürecin sonucudur; doğru ortamda, doğru koşullar altında, en güzel şekilde gelişebilir. Peki, en güzel gül nerede yetişir? Belki de bu soruyu sorarken, aslında öğrenmenin ve gelişmenin nerelerde en verimli olacağını araştırıyoruz. Her birey, kendi öğrenme yolculuğunda, çevresi, koşulları ve deneyimleri…

Cırt Kelek Zehirli Midir? Bir Antropolojik Perspektiften İnceleme Bir antropolog olarak, dünyanın dört bir yanındaki kültürlerin inanılmaz çeşitliliği ve bu kültürlerin doğa ile olan ilişkisi her zaman ilgimi çekmiştir. İnsanlar tarih boyunca, çevrelerindeki bitkiler ve hayvanlar hakkında bilgi edinerek hayatta kalmayı öğrenmiş ve bu bilgiler, çeşitli ritüeller, semboller ve topluluk yapılarıyla birleşmiştir. Bugün, doğal dünyaya olan bu bağları yeniden keşfederken, “Cırt kelek zehirli midir?” gibi bir soruyu ele almak, bir kültürün doğayla kurduğu ilişkiyi anlamak için harika bir fırsat sunuyor. Bu yazıda, cırt kelek ve onunla ilişkili inançları, ritüelleri ve kültürel anlamları antropolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Cırt Kelek ve…

Bir İnsan Neden Kahkaha Atar? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin gücü, bir dünyayı yaratabilir; bir anlatı, zamanın ötesine geçip insan ruhunu etkileyebilir. Edebiyat, hem gerçekliğin hem de hayalin sınırlarını zorlayan bir alandır. Hikayelerin, karakterlerin, temaların içinde kaybolur ve çoğu zaman bu eserler, beklenmedik şekilde, bizlere gerçekliğin karmaşıklığını da gösterir. Kahkaha, edebiyatın en şaşırtıcı ve çoğu zaman anlaması güç tepkilerinden birine dönüşür. Bu yazıda, kahkahanın insan ruhu üzerindeki derin etkisini, edebiyat metinlerinden yola çıkarak inceleyeceğiz. İnsan neden kahkaha atar? Kahkahanın Edebiyatla İlk Temasları Kahkaha, yalnızca bir ses ya da fiziksel bir tepki değil, insan ruhunun çok katmanlı bir yansımasıdır. Edebiyat metinlerinde…

İşitme Kaybı Tedavisi Nasıl Yapılır? Tarihsel Arka Plan İşitme kaybı, insanlık tarihi boyunca var olmuş bir sağlık sorunudur. Örneğin eski Mısır’da kulakla ilgili formül ve tedaviler yer almış, “işitme zorluğu çeken kulak” ifadesini içeren Ebers Papirüsü’ndeki bulgular bunun göstergesidir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} 17. yüzyılda “kulak borusu / ear trumpet” gibi ses yükseltici cihazlar geliştirilmiş, bunlar o dönemin işitme cihazları sayılabilir. :contentReference[oaicite:1]{index=1} Zamanla tıbbi ve teknolojik gelişmeler işitme kaybı tedavisinde yeni kapılar açtı: kulaklık destekleri, implante edilebilir cihazlar ve günümüzde ise gen ve hücre terapileri gibi ileri bilimsel yaklaşımlar. :contentReference[oaicite:2]{index=2} Tarihsel olarak, işitme kaybı yalnızca tıbbi bir sorun değil ayrıca sosyal ve kültürel…

İpek ve Pamuk Aynı Mı? Toplumsal Düzenin, Güç İlişkilerinin ve İdeolojinin Çeyrek Yüzyıl Sonrasındaki Yansıması Giriş: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir siyaset bilimcinin gözünden, her şeyin birbirine bağlı olduğu, ancak aynı zamanda görünmeyen sınırlarla ayrıldığı bir dünyada yaşıyoruz. Toplumların güç ilişkileri, onları yöneten ideolojiler ve kurumsal yapılar arasında her zaman dikkatlice şekillenen bir denge bulunur. Bu denge, iktidarın, toplumsal sınıfların, cinsiyetlerin ve hatta kültürel üretim biçimlerinin etkileşimiyle ortaya çıkar. Modern dünyada toplumsal düzeni anlamaya çalışan bir siyaset bilimci için bu unsurlar, hem ekonomik hem de kültürel bir çerçevede sürekli sorgulanması gereken faktörlerdir. Peki, bu dinamikleri anlamak için örnekler…